19 Uzt

Euskadik estatuko datu onenak aurkezten ditu Jokaera Sedentarioaren Indizean

Kirolean Osasunaren Zaintzarako Espainiako Agentziak ikerketa interesgarri bat argitaratu du jarduera fisikoa eta patologien prebalentzia espainiar biztanlerian deiturikoa.

Ikerketaren arebera 18 eta 74 urte bitarteko espainiar biztanlerian ohiko gaixotasun kroniko batzuen (hipertentsioa, hipercolesterolemia, diabetesa, depresioa eta antsietatea) prebalentzia modu nabarmenean areagotzen da inaktiboen artean, eta kasu batzuetan lau aldiz biderkatzen da kirola edo jarduera fisikoa egiten duen populazioan behatutakoarekin alderatuz. Halaber, gaixotasun hauetakoren bat izateko arriskua bikoiztera iritsi daiteke inaktibitate fisikoaren ondorioz. Fisikoki aktiboak diren pertsonetan sendagaien kontsumoan jaitsiera argi bat ikusten da. Azkenik, JFren praktika ikasketa mailarekin handitzen da, adinarekin jaitsi eta nabarmen baxuagoa de emakumeetan.

mapa_sedentarismo

Datuak erkidego autonomoka ere aurkezten dira. Jarduera fisikorik egiten ez duen pertsonen portzentai handiena erakusten duen erkidegoa  Castilla La Mancha da eta portzentai baxuena duena Nafarroa da.

Aldiz, Jokaera Sedentarioaren Indizean Euskadik daturik baxuena erakusten du.

Txosten osoa AEPSAD, Agencia Española de Protección de la Salud en el Deporte, erakundearen web gunean kontsultatu daiteke , http://www.mecd.gob.es/aepsad/inicio.html edo hemen sakatuz.

datos_sedentarismo

11 Uzt

Marimendi; Marian Arin mendizalearen testigantza

Euskadi Lagunkoia ekimenaren web guneak, http://www.euskadilagunkoia.net, Marian Arin mendizalearen hausnarketa  interesgarria eskaintzen digu. 2005ean Montblanc mendira abiatu zen eta konturatu zen inguruan gizonezkoa besterik ez zituela. Orduan, Mariani otu zitzaion adineko emakume euskaldunen mendi elkarte bat sortzea: Marimendi. “Zergatik ezingo dugu, 20 urte barru, 80 urte izatean, mendiarekin hartu-emanean egon, mendiaz gozatu? Emakumezko heldu gutxi dago mendian jarduten duena.

“Gurea ez da kirol gertakizun historikoa izan, baina mendi gailurrean, euskal gailurretatik haratago ere, munduaren jabe sentitzen garen emakumeak gara, nagusiak eta euskaldunak”.

05 Uzt

Tipi-Topa ostegunetan Lezon

Lezoko Udala, Osakidetzarekin eta Eusko Jaurlaritzako Osasun Publikoko
Zuzendaritzarekin batera, zahartzaro aktiboa eta osasungarria sustatzeko helburuarekin lanean ari da. Diseinatutako ekintza planaren baitan kokatzen da Tipi Topa egitasmoa.

Programaren helburua da adinekoen ongizate fisikoa eta mentala hobetzea eta, horretarako,
ostegunero ibilaldi bat antolatzen da herrian zehar. Gerturatzen diren pertsonen ibiltzeko ohituren araberako ibilbide ezberdinak daude.

Egitasmo hau, partehartze prozesu baten ondorio sortu da; bertan, aipatu
hiru erakundeez gain, herriko beste eragile batzuk parte hartu dute, besteen artean, Aiton Borda, Lezoko Caritas eta Gaxuxa. Aipatutako hauek antolaketan parte hartze dute.

Tipi Topa Lezo, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren Ttipi Ttapa programan oinarritzen da. Helburu berdinak izanik, Lezora ekartzerakoan Tipiri Topa gehitu zaio izenean, ekimenak topagune izan nahi duelako.

Edonork du bertan parte hartzeko aukera, nahiz eta 60 urtetik gorako herritarrentzat aurreikusia dagoen eta bereziki jarduera fisikorik egiten ez dutenentzat. Parte hartzeko, hitzordura agertu baino ez dago. Bertan izena emateko aukera dago. Ibilbideak seguruak dira eta ondo egokituta daude ibiltzeko zailtasunak dituzten herritarrentzat. Horretaz gain, aipatutako erakundeetako boluntarioen laguntza jasotzen da ibilbide osoan zehar.

20 Eka

Eskolabideak; proiektuak diseinatzeko gida

Osasun Sailak eskola-bideak egiteko gida bat argitaratu du.

Eskola-bideak sustatzeko proiektuak ikasleei zuzendutako ekimenak dira, kaleetan segurtasunez eta autonomiaz mugitzea izan dezaten, eta espazio publikoaren erabilpena eta gozamena berreskuratu dezaten, betiere osasuna eta autonomia hobetzeko helburuz. Orobat, eskola-ingurunean mugikortasun aktiboa bultzatzea tresna eraginkorra bilakatu daiteke, ikasleok gero eta kontzientziatuago egon daitezen, txikitatik, osasuntsu egoteko jarduera fisikoak duen garrantziaz.

Gidaren bidez, eskola-bideen proiektuak garatzen lagundu nahi zaie ikastetxeei. Biztanleriaren zenbait sektore koordinatzea toki-mailan (irakasleak, ikasleak, elkarteak, familiak, merkatariak, udala, eta abar), sektoreen arteko lana eginez, lagungarria izango da proiektua gauzatzeko eta helburu komuna lortzeko, alegia: herritar guztiak oinez ibil daitezen bultzatzeko.

 

Info +

15 Eka

Gernika-Lumoko eskola bidea martxan da

Ikasturte honetan, Gernika-Lumoko ikastetxe guztiak, Udala eta Osasun Saila batu dira Gernika-Lumoko Eskola Bidea abiatzeko asmoz.

Helburua da haurrak eskolara bakarrik joatea: oinez, gurpil-aulki, monopatinean zein bizikletan. Hau da, orain gutxi naturala zena berreskuratzea. Horrela, haurrek autonomia eskuratuko dute eta ohitura aktibo eta osasungarriak sustatzeaz gain, ingurumena zaintzeko, herria hobeto ezagutzeko, espazio publikoa bereganatzeko eta eraldaketan parte hartzeko protagonista izango dira. Herritarrek, orokorrean, elkarbizitza hobetzeko aukera eskainiko digu ardura kolektiboaren ideia eta denon arteko zaintza sustatuz.

Guzti hau gauzatzeko, eskola guztietako guraso eta irakasleek lan-talde ireki bat osatu dute elkarlanean.

Info +

13 Eka

Durangon, paseo osasungarriak adinekoentzat

Adinekoen udal egoitzak ibilaldi osasungarriak antolatu ditu ekainean zehar. Zehazki, asteazkenero burutzen dira Kurutziagako iturritik aterata. Hiitzordua, goizeko 10:00etan da.

Jarduera fisikoa funtsezkoa da zahartze osasuntsu eta gogobetegarria lortzeko. Eta datuek diotenez, adineko pertsonek jarduera fisiko gutxiago egiten dute. Hori dela eta, Durangon adineko pertsonei zuzendutako jarduera hau antolatzea erabaki dute.

Noiz

  • Ekainak 1, Asteazkena
  • Ekainak 8, Asteazkena
  • Ekainak 15, Asteazkena
  • Ekaiank 22, Asteazkena

Ordua: Goizeko 10:00etan

Info +

paseo-osasungarriak

09 Eka

Errenteria: jarduera fisikoa natura ingurunean egiteko gida

Errenteriako Udaleko Ingurumen eta Kirol Sailek gida hau aurkezten dute, Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailaren laguntzarekin. Gida honen helburua da Oiartzun ibaiaren ingurunean jarduera fisiko osasungarria sustatzea, eta hori guztia Oiartzun ibaiaren inguruneko Paisaiaren Ekintza Planaren(2015) arloan kokatuta.

Eremu horretan kokatzen diren kirol-instalazioei buruzko informazioa jasotzen du gidak, eta baita inguruko parke, pasealeku eta plazei buruzkoa ere, non kirol eta jarduera ugari egin daitezkeen. Gainera, bizitza aktiboak osasun fisiko eta mentalerako dituen onurei buruzko informazio praktikoa eta aholkuak ere eskaintzen ditu.

Info +

06 Eka

Udalerri Aktiboen jardunaldia Errenterian

Udalerri aktiboen jardunaldi berri bat ospatu zen pasa den ostiralean Errenterian. Jarduera fisikoa sustatzeko helburuarekin  tokiko eragile ezberdinen ekimenak aztertu eta guztien arteko lankidetzan sakontzeko hainbat esperientzia partekatu ziren.

Udalak, Osasun Publikoaren Zuzendaritzak eta Osakidetzak elkarlananean antolatu zuten ikastaroa eta guztira 50 parte-hartzaile inguru gerturatu ziren.

Esperientzia ezberdinak aztertu ziren. Lehenengo blokean , osasunaren baldintzatzaileak, jarduera fisikoaren onurak eta Mugiment, jarduera fisikoa sustatu eta sedentarismoa gutxitzeko plana, izan ziren hizketagai.

Bigarren zatian, jarduera fisikoaren sustapenarekin eta sektore arteko lankidetzarekin erlazionatutako ekimen eta esperientzia ezberdinak aurkeztu ziren, gehienak Oarsoaldea eta Bidasoa ingurukoak.

Bukatzeko, tokiko sareak sortzeko aplikazio pratiko bat burutu zen eta gogoeta partekatu batekin borobildu zen jardunaldia.

Programa

  • 08:45: Aurkezpena.
  • 9:10-9:25: Osasunearen determinatzaileak, Yon Sorarrain Osasun Sustapenerako Teknikariaren eskutik.
  • 9:25-9:40: Jarduera fisikoaren onurak eta sedentarismoaren arriskuak, Arantxa Uranga Osasun Sustapeneko teknikariaren eskutik.
  • 9:40-9:55: Mugiment eta bere estrategiak, Iker Etxeberriarekin.
  • 9:55-10:00: Ariketak.
  • 10:00-10:20: Oiartzun ibaiaren ingurua Errenterian: Jarduera fisikoa egiteko paisaiak, Ekogarapeneko Javier Belza eta Estela Betetarekin.
  • 10:20-10:35: Adinekoentzako Komunitate mailako esku hartzea Lezon, Gemma Estevez eta Arkaitz Angiozarrekin.
  • 10:40-11:00: Osasun APPak: Osasun sustapeneko ikerkuntza, Antxon Apiñanizeta eta Raquel Cobos.
  • 11:30-11:50: Sareko lana, paziente ahulen artean jarduera fisikoa sustatzeko, MUGITUZ, Serviocioko Gorka Bengoetxea, Osakidetzako Andoni Bueno, eta Gemma Diazekin.
  • 11:55-12:15: Herri eragileak emakumeen artean jarduera fisikoa sustatzeko, EATko Baietz Taldeko Dana Romero eta Virginia Rodriguezekin.
  • 12:15-12:20: Ariketak
  • 12:25-12:45: Osasun Sustapena hezkuntzan Bidasoatik Mundura, Kronikguneko Irati Erregerena eta Berritzeguneko Pedro Roarekin.
  • 13:00-14:00: Aplikazio praktikoa: tokiko sareak sortu, herri mailako esku hartzeak egin jarduera fisikoa sustatzeko. Tailer praktikoa taldean.

14:00-14:30: Eztabaida eta bateratze lana: Zer egin dezakegun gure inguruko errealitatean

02 Eka

EAEko Osasun planean aurreikusitako 10 helburuetatik 7 bete dira

Eusko Jaurlaritzak 2013-2020 urteetarako Osasun Planean aurreikusitako helburu eta ekintzen % 70 abian jarri dituela jakinarazi dute, gaur, Jon Darpon Osasun sailburuak, eta Miren Dorronsoro Osasun Publikoaren zuzendariak.

Plana abian jarri zela bi urte igaro diren honetan, horren garapen-mailaren nondik norakoak azaltzeko agerraldia egin dute Eusko Legebiltzarrean.

Darponek gogora ekarri duenez, planak 35 helburu eta 146 ekintza barne hartzen ditu eta “gure osasun-sistema kalitatezkoa mantentzea eta hobetzea” du xede.

Abian jarritako ekintzen artean Darponek azpimarratu ditu, veste batzuen artean, osasunerako, zahartzarorako eta gaztarorako inguru osasungarrien sustapena. Ildo horretan, nagusientzako “Lagunkoia” eta ariketa fisikoak sustatzeko “Mugiment” planen garapena azpimarratu dituzte.

 Jarduera fisikoa sustatzeko tokiko ekimen komunitarioak burutu dira 95 udalerritan 115 proiekturen bitartez eta tokiko osasun sare komunitarioak osatu dira 20 udalerritan eragile ezberdinen parte-hartzearekin, besteak beste, udalak, elkarteak, foru aldundiak, eta Eusko Jaurlaritzako sail ezberdinak.

24 Mai

Ermua Mugi! zerbitzuak %23an igo du fisikoki aktiboak diren pertsonen kopurua

Ermuko Udalak 2012tik eskaintzen du Ermua Mugi! ariketa fisikorako eta kirolerako doako orientazio zerbitzua. Ekimenaren helburua bizitza aktiboa sustatzea eta bizimodu sedentarioa baztertzea da. Horregatik, zerbitzua erabiltzen duten pertsonei ariketa fisikoa ‘errezetatzen’ zaie, eta jarraipena egiten zaie. Azpimarratzekoa da Ermuko Osasun Zentroaren eta Udaleko Gizarte Zerbitzuekin akordatutako lankidetza dela eta, azken bi zerbitzu horietara jotzen duten pertsonei, bai osasun arazoengatik, bai gizarte arazoengatik, ariketa fisikoa egiteko programa pertsonalizatuak ‘errezetatzen’ zaiela.

 Urte batzuk daramatza jada martxan, eta zerbitzuak erabiltzaileengan duen eragina neurtu nahi izan da. Guztira, 220 pertsonak jo dute Ermua Mugi!ren bulegora 2014ko urritik, eta horietatik 86k –16 urtetik gorako 38 gizonezko eta 48 emakumezko– galdeketa bat bete dute. IPAQ izeneko inkestak (Ariketa Fisikorako Nazioarteko Galdetegia) pertsona bakoitzaren ariketa fisikoaren maila neurtzen du, intentsitatean eta bolumenean oinarrituta. Lortzen den emaitzaren arabera zehazten da pertsona hori aktiboa edo ez aktiboa den.

86 erabiltzaileek birritan bete dute galdetegia: lehenik, zerbitzuaren hasieran; eta berriro, sei hilabete geroago. Lehenengo emaitzetan, pertsonen %60,48a aktiboa zela zehaztu zen, eta %39,52a, aldiz, ez aktiboa. Ermua Mugi! zerbitzua erabiltzen hasi eta sei hilabetera, ordea, zifrek aldaketa nabarmena jasan dute: pertsona aktiboen portzentajea %83,73ra igo da, eta ez aktiboena, aldiz, %16,27an gelditu da.

 Emaitzek erakusten dute Ermua Mugi! zerbitzuaren erabiltzaileen %23 pertsona aktibo bihurtzen direla, osasun ohiturak aldatzen dituztela eta bizi kalitatea hobetzen dutela. Horrek agerian uzten du programaren eraginkortasuna”, azaldu du José Ramón Gombau Kirol zinegotziak.

Osasunean aurreztu

Nazioartean berretsitako datu zientifikoek erakusten dute lotura zuzena dagoela ariketa fisikoaren eta osasun zerbitzuetan eragiten den gastuaren artean. Fisikoki aktiboa den pertsona batek urtean 1.235 euroko gastua sor dezakeela kalkulatzen da; inaktiboa bada, aldiz, 1.692 eurora igotzen da kopurua. Hori horrela, urtean 457 euro aurrezten dira pertsona inaktibo bat aktibo izatera igarotzen denean.

Azaldutako datuak Ermuan egindako inkestara ekarrita, hogei pertsona fisikoki aktibo izatera pasatu direla jakinda, aurrezpena argia da: 9.140 euro. Ermua Mugi! zerbitzuan parte hartu duten edo hartzen ari diren 220 pertsonak kontuan izanda, zifrak are aipagarriagoak dira, 23.307 euro aurreztu direla esan baitaiteke.

 Info +